این مخزن مجموعهای از یادداشتها، مثالها و تمرینهای عملی برای یادگیری لینوکس است؛ از مفاهیم پایه و نصب لینوکس تا مدیریت فایلها، دسترسیها، پردازشها، شبکه، ذخیرهسازی، عبارات منظم و اسکریپتنویسی شل.
مطالب این مخزن در حال تکمیل و بهروزرسانی هستند. برای یادگیری بهتر، فصلها را به ترتیب پیشنهادی مطالعه کنید و دستورها را همزمان در محیط لینوکس اجرا کنید.
مبانی و نصب ← کار با خط فرمان ← فایلها و مسیرها ← دسترسیها و پردازشها ← بستهها و دیسک ← شبکه ← پردازش متن ← اسکریپتنویسی
و اگر دوست ندارید به صورت داکیومنتی بخونید به این ادرس برویدlinux book site
| فصل | موضوع | شروع مطالعه | همه مطالب |
|---|---|---|---|
| ۰۰ | مقدمه، اصطلاحات و مفاهیم پایه | شروع فصل | مشاهده پوشه |
| ۰۰٫۱ | نصب لینوکس | راهنمای اولیه نصب | مشاهده پوشه |
| ۰۱ | شروع کار با شل و خط فرمان | اصطلاحات اولیه | مشاهده پوشه |
| ۰۲ | جابهجایی در فایلسیستم | دستور pwd | مشاهده پوشه |
| ۰۳ | بررسی فایلها و سیستم | دستور ls | مشاهده پوشه |
| ۰۴ | ساخت، کپی، انتقال و حذف فایلها | مقدمه مدیریت فایل | مشاهده پوشه |
| ۰۵ | شناخت و استفاده از فرمانها | مقدمه فرمانها | مشاهده پوشه |
| ۰۵٫۱ | راهنما و مستندات فرمانها | دستور help | مشاهده پوشه |
| ۰۶ | ورودی، خروجی، خطا و پایپها | مقدمه Redirection | مشاهده پوشه |
| ۰۷ | بسطها و قابلیتهای شل | مقدمه Expansion | مشاهده پوشه |
| ۰۸ | میانبرها و کار حرفهای با صفحهکلید | مقدمه فصل | مشاهده پوشه |
| ۰۹ | کاربران، مالکیت و سطح دسترسی | مقدمه Permission | مشاهده پوشه |
| ۱۰ | پردازشها و سیگنالها | پردازش چیست؟ | مشاهده پوشه |
| ۱۱ | متغیرها و محیط شل | متغیرهای محیطی و شل | مشاهده پوشه |
| ۱۲ | ویرایشگرهای متن | مقدمه ویرایشگرها | مشاهده پوشه |
| ۱۳ | شخصیسازی اعلان شل | مقدمه Prompt | مشاهده پوشه |
| ۱۴ | مدیریت بستهها و مخازن | مقدمه مدیریت بسته | مشاهده پوشه |
| ۱۵ | دیسک، پارتیشن، فایلسیستم و Mount | رسانه ذخیرهسازی چیست؟ | مشاهده پوشه |
| ۱۶ | شبکه در لینوکس | مقدمه فرمانهای شبکه | مشاهده پوشه |
| ۱۷ | جستوجوی فایلها | مقدمه جستوجو | مشاهده پوشه |
| ۱۸ | آرشیو، فشردهسازی و پشتیبانگیری | مقدمه آرشیو و پشتیبانگیری | مشاهده پوشه |
| ۱۹ | عبارات منظم | مقدمه Regex | مشاهده پوشه |
| ۲۰ | پردازش متن | مقدمه پردازش متن | مشاهده پوشه |
| ۲۱ | قالببندی خروجی | دستور nl | مشاهده پوشه |
| ۲۲ | کامپایل برنامهها | مقدمه کامپایل | مشاهده پوشه |
| ۲۳ | اسکریپتنویسی شل و حلقهها | نوشتن اولین اسکریپت | مشاهده پوشه |
| ۲۴ | امنیت و بررسی اتصالها | مشاهده زنده لاگ با tail | مشاهده پوشه |
- برای نصب لینوکس روی ویندوز با WSL، اینجا کلیک کنید.
- برای نصب لینوکس روی VMware Workstation، اینجا کلیک کنید.
- برای نصب دوگانه لینوکس در کنار ویندوز، اینجا کلیک کنید.
- برای استفاده از لینوکس بهعنوان سیستمعامل اصلی، اینجا کلیک کنید.
- برای یادگیری مسیر مطلق و نسبی، اینجا کلیک کنید.
- برای یادگیری دستورات
pwdوcd، فصل جابهجایی در فایلسیستم را بخوانید. - برای یادگیری
ls،file،lessو لینکها، فصل بررسی سیستم را بخوانید. - برای یادگیری
mkdir،cp،mvوrm، فصل مدیریت فایلها را بخوانید. - برای یادگیری
man،helpوinfo، فصل مستندات فرمانها را بخوانید.
- برای آشنایی با مالک، گروه و سایر کاربران، اینجا کلیک کنید.
- برای یادگیری
chmod، اینجا کلیک کنید. - برای یادگیری
chownوchgrp، اینجا کلیک کنید. - برای یادگیری SUID، SGID و Sticky Bit، اینجا کلیک کنید.
- برای یادگیری ACL، اینجا کلیک کنید.
- برای یادگیری
sudo، اینجا کلیک کنید.
- برای درک PID، PPID و درخت پردازشها، مفاهیم پردازش را بخوانید.
- برای یادگیری
psوpstree، اینجا کلیک کنید. - برای یادگیری
htop، اینجا کلیک کنید. - برای مدیریت پردازشها با سیگنالها،
killوpkill، اینجا کلیک کنید. - برای یادگیری
pgrep،pidofوpidstat، اینجا کلیک کنید.
- برای آشنایی با بسته و وابستگیها، اینجا کلیک کنید.
- برای آشنایی با Package Manager و Repository، اینجا کلیک کنید.
- برای یادگیری نصب، حذف، بهروزرسانی و جستوجو با
apt، اینجا کلیک کنید.
- برای یادگیری مفاهیم دیسک، SSD، HDD و Block Device، اینجا کلیک کنید.
- برای یادگیری پارتیشنبندی، GPT و MBR، اینجا کلیک کنید.
- برای یادگیری فایلسیستمهای ext4 و XFS، اینجا کلیک کنید.
- برای یادگیری Mount و Unmount، اینجا کلیک کنید.
- برای تمرین عملی پارتیشنبندی و Mount، آزمایشگاه ذخیرهسازی را انجام دهید.
- برای یادگیری آدرس IP، Interface، Routing و دستور
ip، اینجا کلیک کنید. - برای عیبیابی شبکه با
ping،ss،tracerouteوmtr، اینجا کلیک کنید. - برای بررسی DNS با
digوnslookup، اینجا کلیک کنید. - برای کار با سرویسها و پورتها با
curl،ncوopenssl، اینجا کلیک کنید. - برای یادگیری SSH، SCP و SFTP، اینجا کلیک کنید.
- برای یادگیری SSH Key و اتصال امنتر، اینجا کلیک کنید.
- برای تمرین عملی SSH و DNS، آزمایشگاه شبکه را انجام دهید.
- برای جستوجوی فایل با
findوlocate، اینجا کلیک کنید. - برای یادگیری Regex و تفاوت آن با Wildcard، اینجا کلیک کنید.
- برای یادگیری
grep -E،awkوsed، اینجا کلیک کنید. - برای یادگیری
diff،patch،sort،uniq،cutوpaste، اینجا کلیک کنید. - برای شروع Shell Script و آشنایی با متغیرها و حلقهها، اینجا کلیک کنید.
- جعبهابزار اسکریپتها
- اسکریپتهای بررسی پورت
- آزمایشگاه ذخیرهسازی
- آزمایشگاه شبکه
- آزمایشگاه پردازش متن
۱. هر مبحث را بهترتیب فصلها مطالعه کنید.
۲. دستورهای هر درس را همزمان در ترمینال اجرا کنید.
۳. خروجی دستورها را تحلیل کنید و فقط آنها را حفظ نکنید.
۴. تمرینها و آزمایشگاههای هر بخش را انجام دهید.
۵. خطاهایی را که با آنها روبهرو میشوید ثبت و عیبیابی کنید.
اگر اشتباه تایپی یا فنی پیدا کردید، میتوانید Issue ایجاد کنید یا Pull Request بفرستید. پیشنهادهای شما برای کاملتر شدن این راهنما ارزشمند است.
اگر این مخزن برایتان مفید بود، با دادن ⭐ از ادامه توسعه آن حمایت کنید.
© 2026 Arian Shokrollahi — All Rights Reserved استفاده، کپی و بازنشر مطالب بدون اجازه کتبی ممنوع است.
